De natuur als gesprekspartner

Geplaatst op door Gorry Cleven

Afgelopen jaar ben ik meer in de natuur gaan werken. Dat betekent dat ik supervisie en coachsessies begeleid buiten in een park. Ik heb gemerkt dat het park wel mogelijkheden moet hebben voor keuzes, symboliek en projectie van onderwerpen of thema’s waar het onderzoek van de supervisant of de coachee over gaat.

🌍 Wat is de kracht van coaching of supervisie in de natuur?

Coaching of supervisie in de natuur werkt versterkend omdat de omgeving zelf een spiegel kan zijn en bijdraagt aan reflectie en bewustwording. Verder helpt de natuur bij:

Vertraging en verstilling
Buitenlucht en natuur nodigt uit tot rust. Zonder dagelijkse prikkels ontstaat ruimte om werkelijk stil te staan bij wat er speelt.

Ruimte voor perspectief
Letterlijk buiten lopen creëert ook mentaal meer afstand. Dit helpt om vastgelopen patronen, dilemma’s of emoties anders te bekijken.

Verbinding met lichaam en zintuigen
Bewegen, frisse lucht en natuurlijke prikkels activeren het lijf. Hierdoor wordt reflectie minder ‘in het hoofd’ en meer in het bewaarzijn ervaren.

Natuurlijkheid en authenticiteit
De buitenomgeving en het naast elkaar bewegen, maakt mensen vaak rustiger en dichter bij zichzelf.  Taken, rollen en formele structuren vallen weg; gesprekken worden authentieker.

Symboliek en metaforen
Natuurlijke elementen (zoals bomen, paden, water, gras, lucht, bloemen) bieden krachtige metaforen om situaties, vraagstukken, keuzes of ontwikkeling zichtbaar te maken.

Stressreductie en veerkracht
Natuur heeft een bewezen kalmerend effect: lagere stress, betere concentratie en meer creativiteit. Dit ondersteunt reflectie en leerprocessen.

Beweging bevordert denken en voelen
Wandelen stimuleert het brein en het lichaam. Hierdoor komen inzichten sneller en ontstaat een soepelere dialoog.

Coaching of supervisie in de natuur maakt het leerproces dieper, rustiger en vrijer. De omgeving werkt actief mee als derde gesprekspartner.

 

MORELE STRESS

Geplaatst op door Gorry Cleven

📚 De komende maand neem ik jullie graag mee in een aantal boeken. Over supervisie, organisatiebegeleiding en preventie van stress in het werk. Deze week is dat het boek Gevangen in het systeem: Morele stress en verwonding in het gevangeniswezen geschreven door George Scholte.

🍀 Morele verwonding is het proces waarbij mensen innerlijk beschadigd raken, doordat zij niet kunnen handelen in overeenstemming met hun eigen morele overtuigingen of waarden.

🍀Daarbij plaatst Scholte het gevangeniswezen naast andere “hoogimpactberoepen” zoals leger, politie of jeugdzorg. 

🍀Vanwege mijn rol als supervisor en intervisor binnen de forensische geneeskunde, forensische psychiatrie, huisartsen, het sociaal domein en de jeugdzorg. Heb ik te maken met professionals die morele stress oplopen  

📚 Scholte baseert zich op zestien interviews met voornamelijk geestelijk verzorgers (in Nederland en Vlaanderen), aangevuld met enkele bewaarders en verpleegkundigen. De focus ligt op situaties waarin medewerkers als het ware “gevangen” zitten in het systeem. Hun morele idealen niet kunnen waarmaken door bijvoorbeeld beleidsmatige, organisatorische, wettelijke kaders.
In het boek is aandacht voor de ethische, psychologische en maatschappelijke dimensies: hoe machteloosheid, schuldgevoel, innerlijke verscheurdheid ontstaan.

💡Belangrijke inzichten zijn: 

  • Morele stress vs. morele verwonding
  • “Morele stress” ontstaat wanneer iemand wordt geconfronteerd met een zakelijke situatie die botst met z’n morele waarden (bijv. het weten wat te doen, maar niet kunnen doen).
  • Wanneer die stress cumulatief is of onbehandeld blijft, kan het leiden tot “morele verwonding”: blijvende littekens in het morele zelfbeeld, het vertrouwen in eigen handelen of in de organisatie.
  • In het gevangeniswezen komt dit voor bij medewerkers die bijvoorbeeld taken hebben die zij moreel lastig vinden, of die slachtoffer zijn van het systeem zelf.
  • Het gevangeniswezen is een sterk gereguleerd, hiërarchisch systeem met duidelijke straf- en veiligheidsregels. Daardoor ontstaan spanningen tussen waarden zoals zorg, herstel, menselijke waardigheid enerzijds en veiligheid, controle, repressie anderzijds.
  • Zowel gedetineerden als personeel zijn in zekere zin “gevangen” in die systeemlogica: medewerkers kunnen zich machteloos voelen, gedetineerden ervaren afhankelijkheid, verlies van autonomie in verhouding tot de staf.

🍀Scholte benadrukt dat het personeel niet alleen fysieke of veiligheidsuitdagingen heeft, maar ook morele uitdagingen: ‘Hoe rechtvaardig is mijn handelen?’, ‘Hoe houd ik mijn morele kompas zonder dat ik breek?’ Scholte pleit ervoor dat er meer oog komt voor morele ruimte binnen het systeem: ruimte voor twijfel, kwetsbaarheid, dialoog.

🍀Het boek roept op tot reflectie. Organisaties zouden mechanismen moeten ontwikkelen om morele stress bespreekbaar te maken en medewerkers te ondersteunen in ethische reflectie en integriteit.

🍀Het boek is relevant voor:

📚 Medewerkers in “hoogimpactberoepen” zoals bij justitie, forensische psychiatrie, leger, politie of jeugdzorg. Denk daarbij aan geestelijke verzorgers, personeelsbegeleider, supervisoren en opleiders om inzicht te krijgen in wat werken in zulke contexten vraagt.

📚 Docenten, supervisoren, studenten en onderzoekers in het sociaal werk, verpleegkunde, beveiliging, rechten, psychologie, pastorale theologie of ethiek die professionals opleiden in hoogimpactberoepen.

📚Beleidsmakers en bestuurders om de implicaties van systeemkeuzes voor menselijk handelen en waarden te overzien.

📚Bredere publiek dat wil begrijpen wat “werken in de gevangenis” echt betekent — niet alleen in termen van veiligheid en straf, maar ook in morele, psychologische zin.

🍀 Het is van belang morele stress en andere spanningsvelden te kunnen bespreken. Begeleide intervisie en in supervisie bieden daarvoor een methodiek tot verdieping. Veel organisaties kiezen voor een instellingssupervisor als personeelsbeleider.
💡Dinsdag 18 november komen we met supervisoren werkzaam in het gevangeniswezen en de forensische psychiatrie bij elkaar.

👉 Ben je werkzaam als teamcoach bij de politie, supervisor in het gevangeniswezen, personeelsbegeleider in de forensische psychiatrie? Verzorg je begeleide intervisie binnen deze doelgroep of andere hoogimpactberoepen? Ben je docent, supervisor binnen deze beroepen? Dan is dit boek een verrijking voor je.
Wil je sparren, collegiale consultatie of een Leersupervisie traject? Stuur me dan een whatsapp bericht of een bericht via de contactpagina.

Terug en vooruit

Geplaatst op door Gorry Cleven

Ruim tien jaar geleden verhuisde ik met mijn bedrijf, In Scène, naar Strijp-S. Destijds waren de laatste resten van de ‘verboden stad’ nog duidelijk zichtbaar. Zoals de slagboom van Philips aan de Glaslaan waar ondernemers en bezoekers zich moesten melden.
Sinds die tijd is de ontwikkeling van het gebied in volle gang. Ik ben altijd al geboeid geweest door grote bouwprojecten. Een bouwplaats waar afbraak, grondwerk en heropbouw plaats maakt voor iets nieuws. De inrichting en de ontwikkeling van dit meerjarenproject zijn te volgen via de site van Strijp-S
Binnen In Scène heb ik me het afgelopen jaar ook met herinrichting bezig gehouden. Wat blijf ik doen en wat stoot ik af? Dit snoeien was nodig om ruimte te maken voor schrijven, een familieverhaal, een roman, een studieboek. In bouwtermen zou je zeggen het bestek is klaar de aannemer kan beginnen.
Inmiddels heb ik mijn praktijk weer anders ingericht en zijn de trainingen voor dit jaar zijn weer gepland. Drie trainingen staan daarin centraal:

Alle trainingen zijn geaccrediteerd door de LVSC en de Intervisetraining ook door Registerplein.

Trots werken voor de kost

Geplaatst op door Gorry Cleven

 
Het voelt vervreemdend als je leest dat vrouwen parttime willen werken en je hebt dat zelf nooit gedaan en ziet dat de vrouwen om je heen dat ook niet doen. Het irriteert me als je leest dat Nederland nog steeds achterloopt met gelijke betaling. Ik reageer nukkig op een verkoper in de garage omdat hij denk dat mijn man een proefrit heeft gemaakt en niet kan bedenken dat ik de auto koop.
Wat heb ik dan toch weer een leuke week gehad!
Een uitje met netwerk en collega’s waar ik uitgebreid gesproken heb met vrouwen die (meer) dan fulltime werken. Niet alleen over een promotie onderzoek, een op te zetten module, een masterclass of mijn boek. Ook over de hoe je dat doet samen als partners en met je gezin. Hoe het soms kan voelen als je partner en kinderen thuis achterlaat en zelf voor een leuk project gaat.
Of tijdens de modeshow bij MLY omdat ik een zwangere eigenaresse zie en weet dat een eigen zaak hebben, 2 maal per jaar een collectie maken, natuurlijk prachtig creatief werken is. Maar niet past in 40 uur.
Toen ik tijdens de tango en in de ogen van mijn man keek en ik me weer helemaal verliefd gingen voelen. Tijdens een uitje met mijn dochter die ambitieus is in haar fulltime baan en mijn teleurstelling kon beteugelen toen ik uitsprak dat er zo weinig veranderd is in 30 jaar. Er is wel degelijk iets veranderd!
Dat doet me terugdenken aan mijn moeder op haar dertigste. Ik zie een jonge eigenwijze vrouw in de oorlogsjaren, met 2 kinderen en wetende dat er nog vele komen gaan. Als ze moest onderhandelen door de telefoon zette ze een zware stem op. Voor haar was meer dan fulltime werken de gewoonste zaak van de wereld. Waarom? Er moest brood op de plank, maar bovenal wilde ze onafhankelijk zijn!

Vastzitten in vechten of vluchten

Geplaatst op door Gorry Cleven

De aandacht voor ervaringen in de vroegste kinderjaren is weer groeiende. Door de kennis over stress en hoe je alarmsysteem vanaf de conseptie ervaringen opgeslagen heeft in fysieke sensaties. Door de kennis over wat er in het brein en lichaam gaande is wanneer er zich stress situaties voordoen en oude sporen eveneens geactiveerd worden. Niemand kan dat beter verwoorden dan Bessel van der Kolk en Erik Scherder.  Bessel van der Kolk doet al meer dan 25 jaar onderzoek naar de werking van het brein bij o.a. trauma. Zijn werk  The body keeps the score werd vorig uitgebracht in het Nederlands onder de titel Traumasporen. Erik Scherder kennen we o.a. vanwege zijn colleges over bewegen en muziek. Hij is een voorstander van creatieve expressie  vanwege de positieve effecten ervan op het brein.
De eerste week van oktober zal voor de eerste keer de week van de vaktherapie plaatsvinden. Door heel Nederland zijn er workshops te volgen. Ik richt me die week graag op praktijkhouders die overwegen multidisciplinair te gaan werken of nieuwsgierigen die de Kracht van ervaren willen meemaken.

Stress de baas

Geplaatst op door Gorry Cleven

Ongeveer 1/3 van de mensen in de WAO heeft last van psychische klachten, vaak als gevolg van stress op het werk. 10% van de Nederlandse beroepsbevolking heeft last van burnout verschijnselen.
Mensen met een sterk verantwoordelijkheidsgevoel in combinatie met perfectionisme hebben het meeste kans op een burn-out. Een burn-out zorgt voor lichamelijke en geestelijke uitputting.
Stress is vergelijkbaar met veerkracht, is er te weinig stress dan is er te weinig energie om te presteren, is er teveel stress dan kan de veerkracht bij elk moment knappen. Zet je stress af op een stressthermometer van 0 – 10, dan is een score onder de 4 een gezonde score. Naarmate je hoger op de stressladder komt is het moeilijker stress naar beneden te brengen en wordt de vecht of vlucht reactie actief. Over het algemeen geeft het lichaam signalen af wanneer deze drempel bereikt is. Als deze signalen langdurig verwaarloosd worden, dan past je lichaam zich aan aan de stressvolle situatie, ontstaan er klachten en wordt het steeds moeilijker deze signalen te herkennen.
Bij stress komen stresshormonen, adrenaline, noradrenaline en cortisol vrij. Dit heeft invloed op de hartslag, ademhaling, transpiratie, de bloedsuikerspiegel en het immuunsysteem.
Begeleiding bij stress en burn-out richt zich op het herkennen waar gezonde stress overgaat in ongezonde stress. De aanpak richt zich op 3 gebieden:

  • Het zenuwstelstel en lichaamsbewustzijn door middel van ademhaling, hartcoherentie, herkennen van lichaamssignalen en neigingen.
  • Het gebied van de emoties, door emoties te herkennen, anders te uiten, grenzen te herkennen. Het ervaren en stellen van grenzen is essentieel in het herstelproces.
  • Bewustwording van een ongezonde leefstijl en verandering van verstikkende patronen.

Herstel van een burn-out kan jaren duren. Naarmate je eerder de klachten herkent en maatregelen neemt, des te kleiner is de kans dat je overspannen raakt. Neem je klachten serieus!
Veel informatie en online trainingen zijn te vinden op stressplein. Wil je liever face to face contact, informeer dan bij je werkgever, bedrijfs- of huisarts naar hun mogelijkheden. Liever rechtstreeks contact stuur dan via deze link een bericht

Regio bijeenkomsten Noord-Brabant

Geplaatst op door Gorry Cleven

Samen met Şeydâ Buurman-Kutsal organiseren wij voor de LVSC regio Noord Brabant jaarlijks een aantal bijeenkomsten. We hebben het programma voor 2017 bijna rond en we zijn enorm trots op de supervisoren en coaches die hieraan hun bijdrage leveren.
Zoals jullie van ons gewend zijn. Vinden de bijeenkomsten verspreid over Noord-Brabant plaats, dit jaar in Eindhoven, ’s Hertogenbosch en Tilburg. Dit jaar kunnen ook niet leden deelnemen aan deze bijenkomsten. Het programma is te vinden op activiteitenkalender van de LVSC.
De eerste bijeenkomst is gepland op 17 janauri en gaat over De neurobiologie van gesprekken. De bijeenkomst is gepland in ’s Hertogenbosch. Wees er snel bij want de ruimte vlakbij het station is bijna vol.

Schaamte

Geplaatst op door Gorry Cleven

Weer leren lopen
De afgelopen maand is het thema schaamte veel aan bod geweest in mijn trajecten. Schaamte voor dat wat je zou willen maar niet durft. Tegenover je werkgever, je collega, je team, je ouders, je partner, de buren, je vrienden.
Wat is dat toch schaamte? Schaamte is in ieder geval niet hetzelfde als schuld. Schuld kun je, juridisch, aantonen. Daarnaast kun je je wel schuldig voelen. Schaamte is iets anders. Schaamte kun je niet aantonen. Schaamte is een subjectieve beleving. Een gevoel over jezelf of zelfs plaatsvervangend over iets of iemand anders. Vaak heeft dit een lagere zelfwaardering tot gevolg of zelf een negatieve lichaamsbeleving.
Schaamte zorgt voor een negatieve ‘self talk’ en het invullen voor de ander. Die iets raar zal vinden. Dit zorgt voor onzekerheid en angst. Mensen maken zich kleiner dan ze zijn. Medewerkers declareren hun onkosten niet, stromen niet door naar betere functies, vragen een lager tarief, leidinggevende wachten te lang met iets aan de kaak stellen, delegeren minder, raken overwerkt. In het privéleven zijn mensen onbeperkt beschikbaar, durven geen nee te zeggen. Je komt in een vicieuze cirkel terecht die de negatieve zelfwaardering telkens bevestigd.
Schaamte ontwikkelt zich soms al op jonge leeftijd, in de peutertijd. Als kinderen letterlijk hun eerste stappen zetten, voor het eerst zelf ergens op af kunnen lopen en op onderzoek uit willen gaan. De leeftijd van de ontwikkeling van de autonomie, expressie en onderzoek. In dezelfde leeftijd waarin ook de morele ontwikkeling zich begint te vormen. De omgeving moedigt het eerste onafhankelijke gedrag aan, spreekt bemoedigend is trots als de peuter de overkant haalt. “Geweldig, fantastisch, goed gedaan!” De omgeving kan ook angstig reageren, over beschermend, bezorgd. “Pas op, je valt, niet zo hard!!” De omgeving kan ook niet reageren, neutraal of vernederend, ongeduldig, agressief. De reactie van de omgeving fungeert als een regulerende spiegel, waarin hechting en veiligheid kan groeien, een eerste gevoel over ik ben (niet) oké, de ander is (niet)oké.
Gelukkig zijn schaamte, een lage zelfwaardering, negatieve lichaamsbeleving en de bijbehorende gevoelens goed te behandelen. Net als andere emoties. Een emotie is een reactie op een gebeurtenis. Een reactie met een lichamelijke component, een ervaringscomponent en een gedragscomponent. In de reactie van en interactie met de omgeving ontstaan cognities. “Fout, dom, nooit meer doen – of juist – goed, oké, uitproberen”
Vanuit de ervaringsleer, zoals in ensceneringen en opstellingen, is het mogelijk gevoelens van schaamte, maar ook andere gevoelens te onderzoeken en te herzien. Door daar actief op te reflecteren ben je in staat anders te handelen, te vicieuze cirkel te doorbreken en te veranderen. Uiting geven aan wat je werkelijk vindt en wilt. De oude ervaring – inclusief de lichamelijke connectie – herkennen. Ervaren dat je regie kunt nemen, kunt delen met anderen, keuzes kunt maken. Om wel je collega aan te spreken, naar anderen te delegeren, nee te zeggen als jij weer gevraagd wordt.

Fout: Contact formulier niet gevonden.

Een mijlpaal bereikt

Geplaatst op door Gorry Cleven

Na drie jaar de modules “Lichaamsbeleving” voor anorexia/boulimia en “Weer in beweging komen” voor de BED-ers verzorgd te hebben is er behoefte aan meer vaktherapie voor meerdere programmalijnen. Zo werd er een baan gecreëerd voor een dramatherapeut / psychomotorische therapeut. Helemaal trots ben ik dan dat ook, nu het een van de therapeuten uit de poule is geworden. Ja op sommige plekken verdwijnen banen en op andere komen er weer banen bij. Het stokje doorgeven is ook loslaten. Niet alles willen vasthouden, maar anderen een kans geven.
Een mooie leerzame tijd, een fijn team, een inspirerende samenwerking. Sandra succes en Apanta-GGZ , Annemarie en Juliet bedankt!
Het werken aan de verbetering van een realistische lichaamsbeleving heeft mij weer bij de kern van mijn vakgebied gebracht. Dat de belichaamde cognitie en de bewustwording van die belichaming centraal staat in de verandering van knellende patronen. Dit geef ik graag door aan therapeuten die deze methodiek willen leren toepassen aan mensen die iets willen doorbreken.
Loslaten is niet het verleden betreuren, maar groeien en leven naar de toekomst. Loslaten is minder angst en meer liefhebben.

Fout: Contact formulier niet gevonden.